زباله خشک چیست و ۶ نوع مهم آن کدامند؟

زباله خشک
آیا می دانستید طبقه بندی زباله ها عمدتاً بر اساس خصوصیات بیولوژیکی، شیمیایی و فیزیکی و همچنین بر اساس ماهیت آنها انجام می شود. بر این اساس زباله ها به دو دسته طبقه بندی می شوند: زباله خشک و زباله تر.هنگامی که زباله های تر و خشک در محل دفن زباله مخلوط می شوند باعث ایجاد گازهای گلخانه ای نامطبوع می شوند از این رو تفکیک زباله به نفع سلامتی و محیط زیست است. تفکیک زباله ها باعث تضمین بازیافت مناسب آن ها در مبدأ یعنی از محل دورریز زباله ها می شود. زباله خشک مانند شیشه و کاغذ را می توان به محصولات جدید تبدیل کرد که این کار موجب صرفه جویی در انرژی و منابع مورد نیاز برای تولید محصولات از مواد خام می شود.

اگر تمایل به آشنایی با ۶ نوع رایج زباله های خشک و همچنین پاسخ به برخی از پرسش های رایج در مورد این نوع زباله ها هستید، خوشحال می شویم به شما کمک کنیم.

زباله خشک چیست و چه تفاوتی با زباله تر دارد؟

زباله خشک (به انگلیسی: Dry waste) زباله ای است که پوسیده نمی شود، فاقد مواد آلی بوده، همچنین به عنوان زباله زیست تجزیه ناپذیر شناخته می شود. این نوع زباله به مواد قابل بازیافت و غیر قابل بازیافت همانند پلاستیک، شیشه، فلزات، چوب، خاک اره، منسوجات، مقوا و سایر کاغذها، مبلمان منزل یا دفتر، آشغالهای خانگی، بطری و قوطی اشاره دارد.

زباله های تر (به انگلیسی: Wet waste) به مواد غذایی ارگانیک، زباله های میوه و سبزیجات،  بسته بندی های کثیف مواد غذایی، مواد بهداشتی، زباله های حیاط، پارچه ها و حوله های کاغذی، چربی های آشپزی، روغن، گریس و سایر زباله های مایع که به عنوان محصول جانبی تولید می شوند اشاره دارد.

انواع زباله های خشک
نمایی تصویری از انواع مختلف زباله های خشک

معرفی ۶ نوع از زباله خشک

۱- کاغذی (Paper waste)

  • جعبه های پیتزا و مواد غذایی
  • نامه ها و بلیط های دورانداختنی
  • جزوه ها و صورتحساب ها
  • لیوان ها و بشقاب های کاغذی شسته شده
  • کارتن های خالی
  • مقوا های نازک
  • کاغذ های چاپگرهای رایانه ای
  • بسته های کاغذی خالی شیر و آبمیوه
  • بسته بندی هدیه کاغذی
  • شانه تخم مرغ
  • جعبه شیرینی

۲- پلاستیکی (Plastic waste)

  • سرپوش شیر شسته شده
  • کیسه های پلاستیکی
  • بسته های چیپس و تافی
  • بطری های پلاستیکی (شامپو، خمیردندان و غیره)
  • بشقاب و فنجان های پلاستیکی شسته شده
  • اسفنج ها و ابرها
  • اسباب بازی و طناب های پلاستیکی

۳- زباله خشک شیشه ای ( Glass waste)

  • بطری های خالی شده سالم همانند بطری های آبجو، سس، مربا، کوزه های شیشه ای و…
  • انواع لامپ
  • آینه
  • بلور و چینی
  • سرامیک

۴- فلزات (Metals)

  • قوطی های کنسرو و رب
  • لوازم فلزی آشپزخانه
  • لوله ها و شیرآلات فلزی
  • لوازم مسی، چدنی، آهنی
  • قوطی اسپری فلزی
  • فویل آلومینیومی
  • رادیاتور

۵- ضایعات الکترونیکی (Electronic wastes)

  • سیم و کابل و پریز
  • سی‌دی و نوار کاست
  • ماشین حساب
  • ساعت
  • لوازم کامپیوتر
  • چراغ قوه و انواع باتری
  • تلفن و موبایل
  • تلویزیون و انواع وسایل برقی

۶- پارچه و منسوجات (Fabrics and textiles)

  • لباس ‏های کهنه و مستعمل
  • انواع وسایل پارچه‏ ای
  • کیف و کفش
  • وسایل و البسه چرمی

تفکیک زباله ها چه مزایایی دارد؟

تولید زباله اجتناب ناپذیر است و مواد موجود در زباله ها بر سلامت انسان و محیط زیست تأثیر می گذارند.

تفکیک پسماندهای جامد
تفکیک زباله ها به روایت تصویر

تفکیک زباله در اصل به معنای جداسازی زباله تر و خشک از یکدیگر است به گونه ای که بتوان زباله خشک را بازیافت و زباله تر را به صورت کمپوست درآورد. به طور طبیعی، مدیریت پسماند کاری است که حتماً باید انجام شود و یکی از راه های انجام این کار تفکیک دقیق زباله های خشک و تر است، به گونه ای که امکان بازیافت زباله خشک و دفع زباله تر فراهم شود.

مزایای تفکیک زباله ها عبارتند از:

  • کاهش زباله های موجود در محل های دفن زباله
  • کاهش چشمگیر میزان آلودگی هوا و آب
  • آسان تر شدن فرآیندهای مختلفی همانند بازیافت و تهیه کمپوست
  • کاهش شدت انتشار گازهای گلخانه ای مانند متان، مونواکسید کربن حاصل از پسماندهای جمع شده
  • کاهش استفاده از سوخت های فسیلی
  • محیط تمیزتر و سبزتر
  • جلوگیری از مرگ گونه های جانوری

مدیریت پسماند از درون خانه ها شروع می شود و دستیابی به آن دشوار نیست، برای این کار:

اقدامات فردی:

  • دو سطل زباله یکی برای زباله های خشک و دیگری برای زباله های تر در خانه داشته باشید.
  • تا جای ممکن زباله های تر را به کمپوست تبدیل کنید.
  • انواع مختلف زباله خشک وجود دارد و آنها را می توان تفکیک و زمانی که حجم مشخصی از آنها جمع شد بیرون ببرید و در کنار سطل زباله قرار دهید تا افراد نیازمندی که به صورت سیار اقدام به جمع آوری زباله های خشک می نمایند آنها را بردارند.
  • اطمینان حاصل کنید که داخل ظروف پلاستیکی که در سطل زباله خشک انداخته می شوند هیچ نوع باقیمانده مواد غذایی وجود نداشته باشد.

اقدامات گروهی در آپارتمان یا مجتمع های تجاری:

  • سعی کنید افراد هم فکر را نیز به این کار وا دارید و نحوه کار بازیافت خود را به آنها توضیح دهید.
  • گروهی را صرفاً جهت مدیریت پسماند در مجتمع آپارتمانی تشکیل دهید.
  • دو سطل جداگانه در ورودی آپارتمان گذاشته و اهمیت این تفکیک را برای ساکنان آپارتمان توضیح دهید.
فرآیند بازیافت
نمایی تصویری از بازیافت و نماد آن

پاسخ به ۱۴ پرسش رایج در مورد زباله های خشک

۱- اگر یک هفته زباله خشک را نگه داریم بو نمی دهند؟

اگر تمیز و خشک باشد نه. مطمئن شوید که تمام محتویات کیسه های پلاستیکی شیر، کشک و سایر مواد غذایی تمیز شوند و قبل از انداختن در کیسه زباله، خشک باشند. در این صورت بو نمی دهند.

۲- آیا سوسک، موش یا مگس دور زباله های خشک جمع نمی شوند؟

سوسک، موش و مگس فقط در صورت وجود هر نوع زباله تر یا مواد غذایی دور این زباله ها جمع می شوند.

۳- نحوه دور انداختن جعبه های پیتزا و کیک چطور باید باشد؟

با یک دستمال مرطوب آشپزخانه، باقی مانده غذای جعبه های پیتزا یا کیک را تمیز کنید یا آنها را به سرعت در آب بشویید و بگذارید خشک شوند. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می توانید مقاله مربوط به بازیافت کاغذ در خانه را مطالعه کنید.

۴- چگونه بطری های ترشی و سس را دور بیندازیم؟

بطری های سس را کاملاً با آب بشویید. بطری های ترشی یا سرکه چون حاوی روغن هستند باید با آب و صابون تمیز شوند تا اصولاً هیچ چیزی در بطری ها باقی نماند، می توانید برای پاک کردن روغن از یک قطعه روزنامه هم استفاده کنید. این بطری ها را دور نیندازید چون می توانید چندین بار از آنها استفاده کنید.

۵- با بسته های شیر و ظروف ماست چه کار کنیم؟

آنها را کاملاً تمیز کنید. می توانید با آب گرم تمام مواد باقیمانده در بسته های شیر و ظروف ماست را به راحتی بشویید. همچنین برای جلوگیری اسراف آب می توانید آنها را همراه با ظرف های داخل سینک ظرفشویی شست و سپس خشک کرد و بعداً داخل کیسه زباله های خشک انداخت.

۶- اگر از بیرون غذا سفارش دهیم آیا باید ظرف های پلاستیکی را بشوییم؟

بله. هر نوع پلاستیکِ حاوی مواد غذایی باید شسته شود و قبل از گذاشتن در کیسه زباله خشک، خشک شود.

۷- آیا ظرفهای آبمیوه را نیز باید بشوییم ؟

بله، در غیر این صورت مورچه ها به شکر موجود در آن جذب می شوند.

۸- آیا بسته بیسکویت و نان، مورچه ها را جذب می کند؟

برای جلوگیری از این کار اطمینان حاصل کنید که هیچ خرده نان و بیسکویتی در بسته وجود ندارد، اگر بیسکویت خیلی چرب باشد بسته را با آب و صابون بشویید.

۹- با لباس های قدیمی، کفش، کیف دستی، کمربند و اسباب بازی ها چه کار کنیم ؟

اگر هنوز قابل استفاده هستند آنها را به سازمان های خیریه یا افراد نیازمند هدیه بدهید، اما اگر کاملاً غیر قابل استفاده یا بسیار کهنه می باشند آنها را به عنوان زباله خشک دور بیندازید.
اگر لباس ها آلوده به مایعات بدن (خون، چرک و…) باشند به عنوان زباله های بهداشتی دفع می شوند و اگر به رنگ یا هر ماده شیمیایی آلوده شده باشند جزو زباله های خطرناک خانگی محسوب می شوند.

۱۰- با روتختی، تشک، بالش و غیره چه کار کنیم؟

همانند نحوه دورانداختن لباس عمل شود.

۱۱- با قابلمه های سفالی و غیر چوبی چه کار کنیم ؟

اگر شکسته نشده باشند قابل بازیافت هستند، در صورت شکسته شدن به عنوان زباله خشک دور انداخته می شوند.

۱۲- با شیرآلات قدیمی و سرویس بهداشتی شکسته چه کار کنیم؟

شیرالات قدیمی جزو زباله های خشک قابل بازیافت بوده و سرویس بهداشتی شکسته به عنوان زباله دور انداخته می شود.

۱۳- با تِی و پارچه تمیز کننده کف و برس تمیز کننده حمام چه کار کنیم؟

اگر تمیز و خشک باشند، قسمت های پلاستیکی شان قابل بازیافت بوده و بقیه می توانند به عنوان زباله های بهداشتی در نظر گرفته شوند.

۱۴- بهترین روش برای ذخیره زباله خشک چیست؟

بعد از تمیز کردن و خشک کردن، آن را در یک کیسه کنار زباله دانی منطقه ی خدماتی بگذارید تا توسط مأموران شهرداری یا افراد نیازمندی که پسماندهای قابل استفاده را جمع آوری می کنند برداشته شوند.

فرهنگ بازیافت زباله های خشک
همکاری اعضای مجمع فعالان زیست محیطی کشور در امر تفکیک زباله ها

اگر خود را بافرهنگ می دانید، زباله های خود را تفکیک کنید!

چنانچه گفتیم با تفکیک زباله خشک و تر می‌توانیم به حفظ محیط زیست کمک کنیم و همچنین ایستگاه پایانی زباله ها را تغییر دهیم. توصیه ما به شما این است که در منزل کار تفکیک زباله را انجام دهید که واقعاً کار سختی نیست و به تخصص و مهارت خاصی نیاز ندارد. حتی با اندک هزینه ای خودتان می توانید برخی از زباله های خشک را در خانه بازیافت کنید و از این طریق سهم اندکی در بهبود وضعیت بحرانی محیط زیست داشته باشید. بیایید تغییر را از خودمان شروع کنیم تا بتوانیم جامعه را نیز تغییر دهیم.